Wynagrodzenie chorobowe
Wynagrodzenie chorobowe to świadczenie wypłacane przez pracodawcę za czas niezdolności pracownika do pracy z powodu choroby w pierwszych dniach niezdolności w roku kalendarzowym: 33 dni dla pracowników poniżej 50 roku życia, 14 dni dla 50+. Wysokość: 80% podstawy wymiaru (zwykła choroba) lub 100% (ciąża, wypadek przy pracy). Po wyczerpaniu okresu — zasiłek chorobowy z ZUS. Reguluje to art. 92 Kodeksu pracy.
Co to jest wynagrodzenie chorobowe?
Wynagrodzenie chorobowe to specyficzne świadczenie wypłacane przez pracodawcę pracownikowi czasowo niezdolnemu do pracy z powodu choroby. W odróżnieniu od zasiłku chorobowego (wypłacanego przez ZUS po wyczerpaniu okresu chorobowego), wynagrodzenie chorobowe pochodzi bezpośrednio od pracodawcy.
Granica między wynagrodzeniem chorobowym a zasiłkiem chorobowym z ZUS jest istotna. Wynagrodzenie chorobowe — 33 dni (lub 14 dla 50+) z portfela pracodawcy. Po tym okresie — zasiłek chorobowy z ZUS przez maksymalnie 182 dni.
Wynagrodzenie chorobowe nie jest wynagrodzeniem w klasycznym sensie (za pracę wykonaną), ale świadczeniem o charakterze ochronnym — gwarantującym pracownikowi środki do życia w okresie choroby.
Podstawa prawna
- art. 92 Kodeksu pracy — wynagrodzenie chorobowe
- ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
- rozporządzenie MPiPS z 29 maja 1996 r. — sposób ustalania wynagrodzenia
Okres wypłacania wynagrodzenia chorobowego
Limit liczony jest łącznie w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby chorób. Jeśli pracownik wykorzystał 30 dni w marcu, pracodawca zapłaci tylko za 3 dni w październiku, a ZUS przejmie od 4. dnia choroby.
- 33 dni w roku kalendarzowym — dla pracowników poniżej 50 roku życia
- 14 dni w roku kalendarzowym — dla pracowników, którzy ukończyli 50 lat
Wysokość wynagrodzenia chorobowego
80% podstawy wymiaru (standardowo)
Najczęstsza sytuacja — zwykła choroba pracownika. Wynagrodzenie chorobowe wynosi 80% podstawy wymiaru — średniego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających chorobę.
100% podstawy wymiaru (sytuacje szczególne)
- ciąża — pracownica w ciąży otrzymuje 100% od 1. dnia
- wypadek przy pracy lub choroba zawodowa — 100%
- badania dla dawców tkanek lub narządów — 100%
- szczepienia oraz badania dla kandydatów na dawców — 100%
Podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego
Podstawą jest średnie wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Co wchodzi do podstawy
- wynagrodzenie zasadnicze
- dodatki funkcyjne, stażowe, za warunki szkodliwe
- premie regulaminowe
- wynagrodzenie za nadgodziny (średnia)
- dodatki za pracę nocną, niedziele, święta
Co NIE wchodzi do podstawy
- premie uznaniowe, nagrody
- odprawy
- nagrody jubileuszowe
- ekwiwalenty
- świadczenia z funduszu socjalnego
Pracownik z wynagrodzeniem 6 000 zł brutto + 500 zł premii regulaminowej, choroba 10 dni. Podstawa: 6 500 zł / 30 dni = 216,67 zł dziennie. Wynagrodzenie chorobowe za 10 dni × 80% = 1 733,36 zł.
Najczęstsze błędy
Limit 33/14 dni wynagrodzenia chorobowego liczy się łącznie w roku kalendarzowym, niezależnie od liczby epizodów choroby. Pracodawca, który po każdej chorobie zaczyna liczyć od 0, błędnie obciąża swój budżet.
Premia regulaminowa (wypłacana zwykle, według jasnych zasad) musi być wliczona do podstawy. Pominięcie zaniża wynagrodzenie chorobowe o znaczące kwoty — pracownik może to zakwestionować przed PIP lub sądem.
E-ZLA z kodem B oznacza ciążę — pracownica otrzymuje 100% wynagrodzenia chorobowego od 1. dnia. Pracodawca standardowo wypłacający 80% naraża się na roszczenie pracownicy o dopłatę 20% + odsetki.
Najczęściej zadawane pytania
Czy pracownik na umowie zlecenia ma prawo do wynagrodzenia chorobowego?
Nie — wynagrodzenie chorobowe z art. 92 KP dotyczy wyłącznie pracowników (umowa o pracę). Zleceniobiorcy mogą otrzymać zasiłek chorobowy z ZUS, jeśli opłacają dobrowolną składkę chorobową.
Co jeśli zachoruję pod koniec roku?
Limit 33/14 dni resetuje się z początkiem nowego roku kalendarzowego. Pracownik, który wykorzystał 30 dni w grudniu, 1 stycznia ma znów pełny limit 33 dni — niezależnie od kontynuacji tej samej choroby.
Czy wynagrodzenie chorobowe podlega oskładkowaniu?
Tak — podlega standardowemu oskładkowaniu (ZUS, zdrowotne) i opodatkowaniu (PIT). Wszystkie składki naliczane są jak od normalnego wynagrodzenia.
Czy mogę odmówić wypłaty wynagrodzenia chorobowego?
Pracodawca może odmówić wypłaty, jeśli udowodni, że pracownik wykorzystywał zwolnienie niezgodnie z celem (np. pracował zarobkowo, nie stosował się do zaleceń lekarza). Wymaga to udokumentowania.
Czy w okresie wynagrodzenia chorobowego mogę dostać premię?
Zależy od regulaminu premiowania. Większość regulaminów uzależnia premię od pełnej obecności w pracy — choroba zmniejsza lub eliminuje premię w danym miesiącu.
Powiązane pojęcia
Wynagrodzenie chorobowe w InfoHR
Automatyczne wyliczanie 80% lub 100%, kontrola limitu 33/14 dni, integracja z e-ZLA z ZUS. Bez błędów w wypłatach chorobowego.
Dowiedz się więcej